JavaScript must be enabled in order for you to see "WP Copy Data Protect" effect. However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser. To see full result of "WP Copy Data Protector", enable JavaScript by changing your browser options, then try again.
Logo

‘मन्त्रीले कुनै पनि सामान खरिदकाे डिल गर्ने नै हाेइन’ : नेता पाण्डे



माधवकुमार नेपाल नेतृत्वको सरकारमा अर्थमन्त्री भएका सुरेन्द्र पाण्डे एक सफल अर्थमन्त्रीको रुपमा चिनिन्छन् । पूर्व अर्थमन्त्री पाण्डे आर्थिक तथा योजनाका विषयमा विशेष दख्खल पनि राख्छन् । उनी माधव कुमार समूहका नेताको रुपमा समेत परिचित छन् । नेकपाका स्थायी कमिटी सदस्य समेत रहेका पाण्डेसँग काभ्रे आएका बेला खबरघर सहकर्मीले गरेको कुराकानी :

पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमलाई कसरी नियालि रहनुभएको छ ?
तपाईले संकेत गर्नु खोज्नुभएको सञ्चार मन्त्रीको सार्वजनिक अडियो हो जस्तो लाग्यो । जुन काभ्रेबाटै निर्वाचित भएर प्रतिनिधिसभा सदस्य र सञ्चार मन्त्री गोकुल बाँस्कोटा जीको अडियो टिप सार्वजनिक पछि उहाँले दिएको राजिनामाले एउटा तरंग ल्याएको छ । यस बारेमा पार्टीको सचिवालय बैठकमा छलफल भइसकेको छ । पार्टीले छानविन नगर्ने र सम्बन्धित निकायलाई छानविन गर्न आग्रह गर्ने निर्णय भयो भन्ने सुनेको छु । यो पार्टी भित्रको आन्तरिक मामिला मात्रै भएन । आन्तरिक रुपमा छानविन गरेर समसुम पारौँ भन्ने खालको विषय भएन । किन भने मन्त्री भइसकेको, सार्वजनिक ओहोदामा पुगेका ब्यक्तिका बारेमा अनुसन्धान गर्ने संवैधानिक निकायले जे तथ्य बाहिरा ल्याउँछन । त्यसैको आधारमा यो घटना टुंगो लाग्छ ।

ब्यक्तिगत रुपमा तपाई आफैलाई चाँहि यो घटनाले कत्तिको झस्कायो ?
तथ्य के हो त्यो त पछि नै थाहा भइहाल्छ । तर जुन कुरा बाहिर सार्वजनिक भयो । यो राम्रो कुरा हुदैँ होइन । ब्यक्तिलाई त नोक्सान पुर्याइ नै हाल्यो । एउटै घटनाले राजिनामा दिन बाध्य बनायो । यो कुराले पार्टीको प्रतिष्ठामा पनि आँच पुर्याएको छ । अहिले सामाजिक सञ्जालहरु यतिधेरै क्रियाशिल छन कि मान्छेको ब्यक्ति र राजनीतिक जीवन क्षणभरमै धुमिल पारिदिन्छन् । यस्तो कुरालाई गम्भीरता पूर्वक लिएर त्यो नेतृत्वमा बस्ने मान्छेहरुले जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुपथ्र्यो । यसबाट अरुले पनि के कुरा सिक्न जरुरी छ भने को कस्को पछि लागिरहेको हुन्छ कुनै ठेगान छैन । त्यसैले हरेकले होसियारी पूर्वक काम गरिएन भने पछि अरु घटनापनि सार्वजनिक नहोला भन्न सकिन्न । जसले पार्टी अनि स्वयम ब्यक्तिलाई समेत ठूलो असर पुर्याउँछ ।

तपाई त आफै मन्त्री भइसक्नु भएको ब्यक्ति, कमिसनको अफर चाँहि थुप्रै आउँदो रहेछ है ?
मैले बुझेको कुरा के हो भने । मन्त्रीले चाँहि कुनै पनि सामान खरिद गर्ने काम गर्दैनन् । र त्यसमा संलग्न हुनु पनि हुदैँन । मन्त्रालय अन्तर्गत हुने कुनैपनि खरिदहरु सचिव र त्यो भन्दा तल्लो तहबाटै टुंगिने विषय हुन्छ । तपाईलाई उदाहरण नै सुनाउँछु । म अर्थ मन्त्री हुदाँ चुरोट, रक्सीका बोतलमा टाँसिने स्टीकर अभाव भो । कर्मचारी अख्तियारले समाउँछ भनेर टेण्डर नगरी बसेका रहेछन । पछि ति कर्मचारीलाई बोलाए । प्रक्रिया अनुसार पारदर्शि ढंगले टेण्डर आह्वान गरेर स्टीकर छाप्नु । नचाहिँदो काम भयो भने अख्तियारले भन्दा पहिला म आफै कारबाही गर्छु भने । पछि कर्मचारीले टेण्डरको सुचना निकाले । काम प्रक्रियामै भयो । न लेखा समितिमा जवाफ दिनुपर्यो । न त अख्तियारमै ।

अनि अर्को कुरा कर्मचारीबाट मन्त्रीहरु जहिले पनि जोगिनुपर्छ । राम्रो काम गर्न खोज्यो भने बाहिर आउँदैन । तर केहि गढबड हुदैँछ भन्ने लाग्यो भने बाहिर आइहाल्छ । त्यसैले यस्ता गतल कुराबाट मन्त्री पहिला नै टाढा बस्नुपर्छ । आफु स्वच्छ भयो भने मात्रै कर्मचारीलाई स्वच्छ तरिकाले चलाउन सकिन्छ । गढबड गर्ने मन्त्रीलाई कर्मचारीले त्यहि अनुसार काम गर्छन् । गढबड नगर्नेलाई त्यहि अनुसार ।

कर्मचारी पनि मन्त्रीहरुलाई फसाउन लाग्छन् भन्न खोज्नु भएको हो ?
मैले त्यसो भनेको होइन । म अर्थमन्त्री हुदाँ एक जना सहसविचमा बढुवा भएर भर्खरै आउनुभएको थियो । चिने जानेको, नाता, साइनो केहि पनि होइन मेरो । मैले एयरपोर्ट भन्सारका प्रमुखको रुपमा जान निर्देशन दिए । तर उहाँले एयरपोर्ट भन्सारमा त म बस्दिन । मेरो श्रीमती अहिले नै झुण्डिएर मर्छे भन्नुभयो । किन भनेर सोधे ‘खरदार र कार्यालय सहयोगीले सामान गनेर झोलामा हालिदिन्छन् । अनि त्यहाँ तलमाथि भयो भने देखि त मुद्दा मलाई लाग्छ । म आफै गन्न जाने त होइन् । त्यसैले यस्तो ठाउँमा जादिन भन्नुभयो ।’ त्यसैले सबै कर्मचारी खराब हुन्छ भन्ने चाँहि होइन् । कर्मचारीतन्त्रभित्र पनि स्वच्छ छवि भएका धेरै हुनुहुन्छ । तर मन्त्री बनेर जाने ब्यक्तिकै ब्यवहारमा निर्भर हुन्छन् धेरै कर्मचारी चाँहि भनेको ।

पछिल्लो घटनाले त प्रतिपक्षी दल सामु संसदमा तपाईहरु निरिह जस्तै देखिनुभयो नि ?
कहाँ छ प्रतिपक्ष ? संसदमा एकाध घटनालाई लिएर आधार बनाउनु हुदैँन । प्रतिनिधि सभामा अहिलेसम्मकै कमजोर प्रतिपक्षी छ । संख्या र स्वरको कुरा गरेको होइन मैले । जब भ्रष्टचारको कुरा उठ्छ, वेथितीको कुरा हुन्छ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल मुछिने गरेको छ । उसैका नेताहरु सहभागि भएको पाइन्छ । त्यसैले हामी निरिह भएका छैनौँ ।

अहिले सरकारलाई चाँहि कुन रुपमा लिन भाको छ ? यो प्रश्न किन गरेको भन्दा तपाईहरु पूर्व एमालेको माधव कुमार नेपाल गुटको नेतृत्व गर्नुहुन्छ ।
तत्कालिन एमालेमा हुदाँ तपाईले भन्नु भएजस्तो गुट थियो । त्यसमा पनि महाधिवेशनका बेला खास गरि युवाहरुलाई नेतृत्वमा ल्याउनका लागि । चुनावमा त्यसको प्रभाव देखियो पनि । त्यो गुटबन्दीलाई कसरी समाधान गर्ने होला भन्ने विचारहरु मन्थन भइरहेका बेला एकीकृत माओवादीसँग पार्टी एकता भयो । पार्टी अध्यक्ष एंव प्रधानमन्त्री केपी कमरेडले अब दोहोरिएर अध्यक्ष बन्दिन बन्नु भएको परिप्रेक्ष्यमा पार्टीभित्रको गतिविधि पहिलेको जस्तो पट्कै छैन् । अहिले कोर्ष फेरिएको छ । अहिले नयाँ हिसाबले कसरी जाने भन्ने चुनौती छ । हिजो पूर्व एमाले हुदाँको जस्तो केपी कमरेडसँग सम्बन्ध पुरै रुपान्तरित भएको छ ।

यसो भनि रहँदा माधव कुमार नेपाल पक्षले सरकारको राम्रो काम समेत प्रचार गरेनन भन्ने आरोप त खेपि रहनुभएको छ नी ?
तपाईले गरेको प्रश्न अरु धेरैले सोध्ने गरेका छन् । सरकारको राम्रो काम माधव कुमार नेपाल पक्षले प्रचार गरेनन भन्ने होइन् । स्वयम केपी कमरेडसँग नजिक भएका । हिजो गुटको प्रभावमा परेर धेरैले अवसर पाएका ब्यक्तिहरुले अहिले सरकारको संरक्षण गरेर बोलेको अवस्था छ र ? अहिले हरेक कुरामा प्रधानमन्त्री आफैले बोल्नु परिरहेको छ । यो त केपी र माधव भन्दा पनि सिँगो पार्टीले सरकारको संरक्षणमा बोलेन भन्ने चाँहि कुरा हुन सक्छ । तर दूरी किन बढ्यो । हामीहरु बीचको कमजोरी के हो भनेर सुधार चाँहि समयमै गर्नुपर्छ । पार्टी एकीकृत भएर काम गर्न थाल्यो भने सरकारको राम्रा कामको त्यत्तिकै चर्चा भइ हाल्छ नि ।

सरकार चाँहि सहि ढंगमा छ कि छैन ?
सरकार बिलकुल सुतेर बस्यो भन्ने होइन । तर धेरै काम गर्नु बाँकी छ । किन भने हिजो चुनावमा होमिदैँ गर्दा जुन हामीले घोषणा पत्र बनाएर जनतालाई बाढ्यौ । मैले त्यो बेला पनि भनेको थिए । यो धेरै महत्वकांक्षी भयो । वस्तुगत भएन् । हुन त म घोषणा पत्र बनाउने टिममा सहभागि थिइन । तर एउटा चिजको बहस चाँहि आरम्भ भएको छ । घोषणा पत्र द्वारा विकास, निर्माण र रुपन्तारणको कुरा गर्न सजिलो भयो । पहिला पहिला यस्तो हुदैँन थियो । जुन घोषणा पत्रका साथ हामी विजयी भयौँ । अहिले सरकार सञ्चालन गरिरहेका छाँै । त्यसको ५० प्रतिशत मात्रै कार्यान्वयन भयो भने मात्रै पनि म यसलाई सफल ठान्छु । तर ५० प्रतिशत भन्दा बढी कार्यान्वयन हुन्छ भन्ने मलाई नै विश्वास छैन । घोषणा पत्रमा उल्लेख गरिएका परियोजना, बजेट, साधनस्रोतका बारेमा अनाविज्ञता सहित लेखिएको थियो । हाम्रो देशको कर्मचारी तन्त्र, क्षमता, भू–राजनीति, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धको गहिरो अध्यन बेगर लेखिएको कुरा यथार्थपरक थिएनन । हुन त चुनावी घोषणापत्र कहिले काँहि भावनात्मक पनि हुन्छन् ।

भनेको सरकार अलमलमै छ ?
हो । केहि कुरामा सरकार स्पष्ट छैन । सीमित स्रोत भएको बेला धेरै योजना अघि सार्नु भन्दा पनि थोरै योजना पुरा गरेर धेरै बनाउँदै जानुपथ्र्यो । अहिले सरकार यहिनेर हो अलमल परेको । पैसा कम छ । भएभरका योजना अघि सार्यो । एक्कै पटक २२ वटालाई राष्ट्रिय गौरवका योजना भनेको छ । एउटै योजना तीन-चार खर्ब लाग्छ । अनि सरकारको विकास बजेट चाँहि जम्माजम्मी ४ खर्बको छ । यसरी गेमचेन्जर धेरै योजना अघि सार्नुभन्दा थोरै योजनालाई पुरा गरेको भए जनता सन्तुष्टि हुन्थे । यो पटक हामीले यति योजाना पुरा गर्यौ । अर्को पटक यो–यो योजना पुरा गर्छौ भन्न पाहिन्थ्यो । अहिलेको हिसाबले अर्को चुनावमा त्यसो भन्न सकिने अवस्था आउलो जस्तो छैन् ।

अब एमसिसिको कुरा गरौँ । माधव नेपाल पक्षधरका सांसदहरुले सदनबाट पास गर्न प्रधानमन्त्रीलाई साथ नदिएको भन्ने कुरा सुनिन्छ नी ?
यो गलत कुरा हो । ब्यक्तिगत रुपमा भन्नुहुन्छ भने स्थायी समिति बैठकमा अमेरिकी सैन्य रणनीति भित्र यदि पर्दैन भने यसलाई पास गर्नुपर्छ भन्ने धारणा मैले राखेको हुँ । धेरै साथीहरुले पनि यस्तै अभिब्यक्ति दिनुभएको छ । यसमा यो वा त्यो पक्ष भन्ने नै छैन । अब कार्यदलभित्रका साथीहरुको मत बाँझियो कि छैन ? कुन–कुन बुँदा परिमार्जन गर्न सुझाव दिनु भयो त्यो त मलाई थाहा छैन । तर म अहिले पनि भन्छु यदि सैन्य रणनीतिभित्र होइन भने पास गराउनुपर्छ । किन भने विश्व राजनीतिलाई पनि हामीले नजिकबाट हेर्नुपर्छ । देशभित्र भइरहेका अमेरिका, भारत र चिनको गतिविधिलाई पनि हामीले ख्याल गरेर अघि बढ्नुपर्छ ।

देशमा अर्थतन्त्रको अवस्था चाँहि सहि गतिमै छ ?
अहिले नै हामीले अत्याधिक प्रगति गरिसक्यौ भन्ने अवस्था छैन । केहि प्राप्त गर्ने अवस्थामै छौँ । सरकारले केहि सुचकहरुमा गम्भीरता पूर्वक सोच्नुपर्ने देखिन्छ । आर्थिक बृद्धि दर र पूँजीको प्रवाहबीचको तलमेल मिल्नुपर्छ । त्यो अहिले देखिरहेको छैन् । विकास खर्च नै हुनसकेको छैन । पहिला समयमै बजेट नआएर पो यस्तो भयो भन्यौ । त्यो पनि सुधार भयो । तर विकास खर्च गर्ने तउरतरिका फेरिएको छैन । अब यसपालि जुन हिसाबले आर्थिक बृद्धि हुन्छ भनेर अनुमान गरेका थियौ । त्यो नहुने भनेर सार्वजनिक भइसक्यो ।

यसमा स्थानीय सरकारको भूमिका कस्तो पाउनु भो ?
अहिले विकास खर्चको ठूलो रकम स्थानीय सरकार मातहात हुन्छ । स्थानीय सरकारले ‘स्मार्टली’ पुरा गर्ने हो भने पनि आर्थिक बृद्धि दर बढाउन र रोजगार सीर्जना गर्न मद्दत पुग्छ । जे होस । संघ र प्रदेश सरकारको भन्दा स्थानीय सरकारको काम गराइ राम्रो देखिन्छ । तर अपेक्षित नजिता चाँहि स्थानीय सरकारको पनि छैन् । किन भने कर्मचारी नै छैनन भन्छन् । कानुन बनाएर दिएनौँ भन्छन् । कर्मचारी समायोजनको काम त सकियो अब काम होला नि भन्यो । यो वर्ष पनि अपेक्षाकृत रुपमा पुँजीगत खर्च स्थानीय तहमा हुन सकेको मैले पाएको छु । कर्मचारी अभाव वा ऐन, कानुन, नीति, नियम के ले काम हुन नसकेको हो ? त्यो निरुपनका लागि संघ र प्रदेश सरकारले ढिला गर्नुहुदैँन ।

अब अन्तिममा देशको राजनीति कतातिर डोरिएला केहि आँकलन गर्नु भाको छ ?
त्यस्तो मैले खास केहि देखेको छैन । किन भने यो स्थीर सरकार हो । बहुमत प्राप्त सरकार हो । त्यसैले आउँदो चुनावभन्दा अघि सरकार तलमाथि, यता उता हुने कुनै सम्भावना देख्दिन । तर जुन बाटोमा हामी हिडिरहेका छाँै । त्यसमा देखिएका केहि कमजोरीलाई सुधार गरेर सरकारको प्रभावकारिता बढाउने तर्फ ध्यान केन्द्रित गर्न जरुरी छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

पाँचखालका विद्यालयमा पठनपाठन सुरु

धुलिखेल ५ असोज : पाँचखाल नगरपालिका भित्र रहेका नीजि तथा सरकारी विद्यालयहरुमा पठनपाठन सुरु भएको

काभ्रे तेमालका सबै शिक्षकहरुको निःशुल्क कोरोना बिमा

धुलिखेल, १७ भदौँः काभ्रेको तेमाल गाउँपालिकाले आफ्नो पालिकाभित्र कार्यरत शिक्षकको निःशुल्क कोरोना बिमा गरिदिने भएको

बेथानचोक गाँउपालिकाले बैकल्पीक शिक्षण सिकाई बन्द गर्ने

धुलिखेल २४ साउन : काभ्रेको बेथानचोक गाँउपालिकाले बैकल्पीक शिक्षण सिकाई सहजिकरण कार्यबन्द गर्ने निर्णय गरेको

महाभारत गाउँपालिकामा शिक्षकलाई कम्प्युटर तालिम

धुलिखेल २० साउन : काभ्रेको विकट क्षेत्रमा पर्ने महाभारत गाँउपालिकामा कार्यरत शिक्षकहरुलाई कम्प्युटर तालिम दिने

नमोबुद्ध र पनैती नगरपालिकाले तत्काल विद्यालयमा पठन पाठन नगर्न आग्रह

धुलिखेल २० साउन : काभ्रेको नमोबुद्ध र पनौती नगरपालिकाले तत्काल पठन पाठन सुरु नगर्न विद्यालयहरुलाई

पूर्व मन्त्री बाँस्कोटाको पहलमा मण्डनदेउपुरका सामुदायिक विद्यालयको यसरी फेरिदैँ मुहार

धुलिखेल, ५ साउनः सरकारमा सहभागि भएको छोटो समयमै विवादपछि राजिनामा दिएका पूर्व सञ्चार तथा सूचना